Sunday, February 12, 2012

ما عاشقیم و قصه ی عشاق خوانده ایم

چون ابر دجله دجله به دریا گریستم
چون کوه چشمه چشمه به صحرا گریستم
با صد هزار دیده ی روشن چو آسمان
  شب تا به روز بر سر دنیا گریستم
در بزم روز گار که در خون طپد نشاط
مستانه تر زخنده مینا گریستم
                                                                          سالک یزدی
یارب چه چشمه ایست محبت . که من از آن
  یک قطره آب خوردم و در یا  گریستم
طوفان نوح زنده شد از اشک چشم من
  با آنکه در غمت به مدارا گریستم
                                                                        واقف هندی
از من مپرس کز غم تو چون گریستم
  دور از دو چشم مست تو من خون گریستم
رفت آنکه بود لیلی من . منهم از غمش
رفتم زدست بس که چو مجنون گریستم
                                                                            سید هادی حائری ( معاصر)
قطره ی خونی که ریزد دیده بر یاد گلی
در هوا گیرد پرو بالی و گردد بلبلی
                                                                         نقی کمره ای
موجی از هر مژه بر خاست به ویرانی مه
آخر ای دیده ی خونبار مگر دریائی ؟
                                                                             پرتو اصفهانی
به سنگ رخنه شد از بس گریستم بی تو
  زسنگ سخت ترم من که زیستم بی تو
                                                                                   عبدالله اورنگ
میرود از فراق تو خون دل از دو دیده ام
دجله به دجله یم به یم . چشمه به چشمه جو به جو
                                            طاهرای کاشانی ( در هدوستان مشهور به  شاه طاهر دکنی)
پس از اینم عوض اشک . دل آید بیرون
    آب چون کم شود از چشمه . گل آید بیرون
                                                                                      قاسم خان
اشک خونین نه ز هر آب و گل آید بیرون
  این گل از دامن صحرای دل آید بیرون
                                                                          صائب تبریزی
گر کام دل به گریه میسر شود زدوست
صد سال میتوان به تمنا . گریستن
                                                                         عرفی شیرازی
خوش حالتی است با دل شیدا گریستن
   در گوشه ای نشستن و تنها گریستن
                                                                            معنوی بخارائی
به گریه گفتمش ای گل دلم به هیچ بخر         بخنده گفت که در جنس خویش آب مکن
                                                                             رونقی همدانی
نیاساید دمی از گریه چشم اشکبار من
  گهی بر بخت میگرید گهی بر روز گار من
                                                                         خواجه تاج الدین - معاصر صفویه
چو آفتاب رخش را زمن کند پنهان
  زگریه دامن خود را پر از ستاره کنم
                                                                 ذره بختیاری
زجام هجر تو چو غرق اضطراب شوم
   چو شمع گریه کنم آنقدر که آب شوم
                                                                         ملا شیخ علی  ( فایض)
ما عاشقیم و قصه ی عشاق خوانده ایم
  با اشک چشم . آتش دل را نشانده ایم
                                                                              احمد نیکو همت  - همت
میخواستم نظاره ی آن دلربا کنم
  فرصت نداد  گریه . که من چشم واکنم
                                                                        شرف قزوینی
گفتم اظهار غم خویش به دلدار کنم  
  گریه مانع شد و نگذاشت که اظهار کنم
                                                                                  خواجه شیخ محمد - معاصر صفویه
هزار چشمه شد از جویبار چشم و هنوز
   کشد زبانه ی عشق تو آتش از جگرم
                                                                                 ظهیر فاریابی
گر چه باران به دل سنگ ندارد اثری
  دل او نرم . من از اشک چو باران کردم
                                                                                سنا
ز اشک دیده ام پی میبرد بر عشق سوزانم
   خدارا شکر منهم مونس فرزانه ای دارم
                                                                                      محسن فتوحی
ما حال دل از گریه به جائی نرساندیم
    ای ناله تو شاید که بجائی برسانی
                                                                                شاهی سبزواری

بغیر از گل که خندد در چمن بر گریه ی بلبل

بغیر از گل که خندد در چمن بر گریه ی بلبل
  نپندارم که در گیتی لب خندان شود پیدا
                                                                                        فرات هروی
مکن ای گل جفا با بلبل خود اینقدر. ترسم
  رود از باغ و نتوانی تهی دید آشیانش را
                                                                                        میر مشتاق اصفهانی
نشان مهر و وفانیست  در تبسم گل  
     بنال بلبل بی دل که جای فریاد است
                                                                                            حافظ
راز دل با غنچه بلبل در  میان آورده است
   آنچه در  دل  داشت  . گویا بر زبان آورده است
                                                                                                   مولانا حلیمی
هرشبنمی که از ورق گل چکیده است
  خونابه ایست کز دل بلبل چکیده است
                                                                                                روشنی بغدادی
گر نخل وفا بر ندهد چشم تری هست
      تا ریشه در آبست . امید ثمری هست
آن دل که پریشان شود از ناله ی بلبل
     بر دامنش آویز . که با وی خبری هست
                                                                                   عرفی شیرازی
دلت به وصل گل ای  بلبل سحر خوش باد
  که در چمن . همه گلبانگ عاشقانه ی تست
                                                                                          حافظ
بلبلی میگریست در غم گل
  گفتمش اینهمه فغانت  چیست ؟
گفت خامش نشین که میبینم
  ذوق دیدار دوستانت نیست
                                                             سعید نفیسی
امید بلبل بیدل زگل وفاداریست
  ولی وفا نکند دلبری که بازاریست
                                                             عماد فقیه کرمانی
دوش در بزم من آن طرفه نگار آمد و رفت
   زود تر زانکه سحر . باد بهار آمد و رفت
بلبلا چشم امید از گل یکهفته  مدار
   کاین همان سست نهاد است که پار  آمد ورفت
                                                                                       شوریده ی شیرازی
به گلشن . زاغ با بلبل کجا روی سخن دارد
  اثر در ناله باید . ور نه هر مرغی دهن دارد
                                                                                        سالک بختیاری
بلبل اگر از دام و سر انجام خبر داشت
میسوخت چو پروانه و آواز نمیکرد
گل نیز گر   آ گاه   زبیدار  زمان  بود
  از عقده ی دل  غنچه ی خو د باز نمیکرد
                                                                                کمال خجندی
گفتم به بلبلی که علاج فراق چیست ؟
  از شاخ گل بخاک فتاد و طپید و مرد
                                                                       شیخ محمد علی حزین
همین بس شاهد یکرنگی معشوق با عاشق
که بلبل عاشق است و گل گریبان پاره میسازد
                                                                                            صائب تبریزی
چیست دانی  غنچه های ناشکفته در چمن ؟
  بلبلان بر شاخ گل . دلهای پر خون بسته اند.
                                                                                                 جامی
مرا عجز و ترا  بیداد   دادند
   به هرکس  هرچه باید داد . دادند
گران کردند گوش گل . پس آنگاه
  به بلبل . رخصت فریاد دادند
                                                           آذر بیگدلی
جفا مکن که مکافات گریه ی بلبل
  امان  نداد  که گل . خنده را تمام کند
                                                                      کلیم همدانی
خوش نغمه بلبلان چمن را چه شد؟  که زاغ
  بر شاخ گل نشسته و  فریاد میکند؟
                                                                          صفائی یزدی
چشم دل بر رخ خوبان نگرانست هنوز
  پیر گردیده و در فکر جوانست  هنوز
گل بباغ آمد و بشکفت و فرو ریخت زشاخ
بلبل دلشده . رسوای جهانست هنوز
                                                                    احمد حشمت
بلبل نبود عاشق گل . این کلاه را
  مادوختیم و بر سر بلبل گذاشتیم
                                                                    صابر همدانی
تاغنچه به باغ آمد بلبل غم خود  سر کرد
خوش آنکه  تواند گفت  با اهل دلی دردی!!
                                                                                   عاشق اصفهانی
گل را برای صحبت خار آفریده اند
دیوانه بلبل .  اینهمه غوغا چه میکنی؟
                                                                       عماد خراسانی
منم درا ین چمن از بلبلان زار .  یکی
   دلی به زاری من نیست . از هزار یکی
                                                                    فراقی سمرقندی

گلهاشکفته . مرغ چمن در فغان چراست

گلهاشکفته . مرغ چمن در فغان چراست ؟
گلچین به باغ نیست . غم باغبان چراست ؟
                                                                                                   شاعر معلوم نیست
نماند بلبلان را ذوق فریاد                  
               یغمای جندقی
گل به مهد ناز و بلبل در نیاز اما دریغ
  در   به گلچین باز و هرسو در کمین . صیاد هست
                                                                                    عاشق اصفهانی
بلبل به گلستان جگرش خون شد و  گلچین
  از چیدن گل کام روا هست . روانیست
                                                                               صابر همدانی
به کنجکاوی گلچین این چمن نازم
  که غیر خار در این بو ستان بجا نگذاشت
                                                                    عاشق اصفهانی
هر که آمد  گل زباغ زندگانی چید و رفت
    آمد و بر سستی اهل جهان خندید و رفت
کس  از این ویرانه دل  یکدانه حاصل برنداشت
  هر که آمد پاره ای تخم هوس پاشید ورفت
                                                                            میرزا صادق دستغیب - معاصر صفویه
به گلزاری که گلچین در به  روی باغبان بندد
   فغان از حسرت مرغی که در آن آشیان دارد
                                                                                            خاور قاجار
هر که میچیند گلی از باغ  و بر سر میزند
  مرغ روح بلبلی گرد سرش پر میزند
                                                                             ابوترات متخلص به فرقتی
خوش ساعتی  که یار گذر بر چمن کند
    گل را به ناز چیند و در پیرهن کند
                                                                         حیرتی قزوینی
باغبان چمن حسن توام  گو  دگران
  گل بچینند که من با خس و خارش سازم
                                                                                وحشی بافقی
باغبان  چیدن گل سخت عقوبت دارد
   بلبلی در قفسی به  که گلی در سبدی
                                                                            نادم لاهیجی
تا کی به بزم شوق غمت جا کند کسی  
  خون را بجای باده  به مینا کند  کسی
دندان چو در دهان نبود خنده بد نماست
       دکان بی متاع   چرا  واکند  کسی
چون شاخ گل به هر طرفی میل کرده ای
   ترسم   دراز  دستی  بیجا  کند  کسی
خوش گلشنی است حیف که گلچین روزگار
  فرصت نمیدهد  که  تماشا  کند  کسی
                                                                                  قصاب کاشانی
بیا و دست زغارت بدار ای گلچین
  ببین چگونه  ستانند  خونبهای گلی
                                                      افسر سبزواری
بستند عهد الفت .  گلچین و باغبانی
  بیچاره عندلیبی .   افسوس گلستانی
                                                                         عاشق اصفهانی
با غبان خار ندامت به جگر میشکند
    برو ای  گل که سزاوار همان گلچینی
                                                                   شهریار

جواب من نداد آن شوخ و میداند که شمع آخر

جواب من  نداد آن شوخ و میداند که شمع آخر
  به خاموشی زسر وامیکند پروانه ی خود را
                                                                                         عالی شیرازی
شمع اگر پروانه را سوزاند  خیر از خود ندید
آه عاشق زود  گیرد دامن معشوق را
                                                                                   دهقان اصفهانی
آتش از شمع نیفتاد به کاشانه مرا
   سوخت سرمایه ی دل ماتم پروانه  مرا
                                                                                فدائی
عشق  یکرنگی تقاضا میکند  این روشن است
   ورنه شمع آتش چرا زد همچو خود  پروانه را
                                                                                    جامی
سرزنش هرگز مکن در عاشقی  پروانه را
     صحبت از عقل و خرد جانا مکن دیوانه را
                                                                                   سید مهدی بصیری
امشب از شمع رخت سوخته پروانه ی ما
   آتش افتاده ز رخسار تو در خانه ی ما
                                                                               دهقان سامانی
سوخت پروانه اگر . زاتش جانانه بسوخت
شمع را بود چه بر سر؟ که چو پروانه بسوخت؟
                                                                                    صحبت لاری
حالت سوخته را سوخته دل داند وبس
  شمع دانست که جان کندن پروانه ز چیست
                                                                             توحید شیرازی
عشق آتش بود و خانه خرابی دارد
  پیش آتش دل شمع و پر پروانه یکیست
                                                                       عماد خراسانی
طریق عشق زپروانه میتوان آموخت
که سوخت جان عزیزو خموش رفت و گذشت
                                                                          غیور هندوستانی
ز خون ناحق پروانه شمع چون میسوخت
به گریه گفت که عاشق کشی گنه دارد
                                                                      ابراهیم صفائی
پروانه زمشتاقی . بر شمع فکند آتش
  آری دل مشتاقان  سوز و شرری دارد
                                                                   مهدی الهی قمشه ای
دیدی که خون ناحق پروانه شمع را
چندان امان نداد که شب را سحر برد
                                                                       حکیم صفائی اصفهانی
ای دل این عمر که چون باد صبا میگذرد
  مگذران بی می و مطرب که خدا میگذرد
شمع را شور دگر بر سرو مشغول خود است
او چه داند که به پروانه چه ها میگذرد؟
                                                                               اسمعیل فردوسی فراهانی
در شب هجر تو شرمنده ی احسانم کرد
دیده . از بس گهر اشک به دامانم کرد
سرگذشت شب هجران تو گفتم باشمع
     آنقدر سوخت که از گفته پشیمانم کرد
                                                                        میرزا زاهد علی سخا - لاری
وفای شمع را نازم که بعداز سوختن . هردم
  به سر خاکستری در ماتم پروانه میریزد
                                                                             پروین اعتصامی
شمع رخسار تورا آفت جان ساخته اند
جان صد دل شده . پروانه ی آن ساخته اند
                                                                            اهلی خراسانی
آتش آن نیست که بر شعله ی او خندد شمع
   آتش آنست که در خرمن پروانه زدند
                                                                                حافظ
گر شمع را زشعله رهائیست آرزو
   آتش چرا به خرمن پروانه میزنند
                                                              پروین اعتصامی
پروانه عاشقست که پروا نمیکند
  هر عاقلی ز آتش سوزان حذر کند
                                                            کمال خجندی
خواستم سوز دل خویش بگویم باشمع
    داشت او خود به زبان . آنچه مرا در دل بود
                                                                                   مهری هروی
دل اسیر زلف جانان گشت . چون دیوانه بود
   کی به زنجیر اوفتادی دل . اگر فرزانه بود
تا سحر شمع و من و پروانه باهم سوختیم
  آنکه بر مقصود نائل شد سحر . پروانه بود
                                                                                      سید ابراهیم -سری
پروانه بر آتش زند از بهر تو خود را
       ای شمع تو هم حرمت پروانه نگهدار
                                                                       وحشی بافقی
ای دل روش عشق ز پروانه بیاموز
  جان دادن از آن عاشق دیوانه بیاموز
                                                                         یارعلی تهرانی
افکنده بهر صید دل من ز زلف و خال
   دام بلا ز  یک طرف و دانه  یک طرف
شب شمع یک طرف. رخ جانانه یک طرف
  من یکطرف در آتش و پروانه یک طرف
از عشق او به گریه و در خنده روز وشب
  عاقل ز یک طرف دل دیوانه یک طرف
                                                                حاج محمد صادق رفعت سمنانی

آدمی پير چو شد حرص جوان می‌گردد

اشعار صائب تبریزی در باب جوانی و پیری
آدمی پير چو شد حرص جوان می‌گردد / خواب در وقت سحرگاه گران می‌گردد
پيری مرا اگر چه فراموشكار كرد / از دل نبرد ياد زمان شباب را 
پيری و طفل مزاجی به هم آميخته‌ايم / تا شب مرگ به آخر نرسد بازی ما 
ريشه ی نخل كهنسال از جوان افزونتر است / بيشتر دلبستگی باشد به دنيا پير را 
هر چند گرد پيری بر رخ نشست ما را / مشغول خاك‌بازی است دل برقرار طفلی 
چهره را از عشق خوبان ارغوانی كرده‌ايم / شوخ چشمی بين كه در پيری جوانی كرده‌ايم
گفتم از پيری شود بند علايق سست‌تر / قامت خم حلقه‌ای افزود بر زنجير من
گرچه پيريم از جوانان جهان دلخوش تريم / خنده‌ها بر صبح دارد موی چون كافور ما 
مخند‌ای نوجوان زينهار بر موی سفيد من / كه اين برف پريشان بر سر هر بام می بارد 
گرفتم سال را پنهان كنی، با مو چه می سازی؟ / گرفتم موی را كردی سيه، با رو چه می سازی؟ 
بر چهره ی من آنچه سفيدی كند نه مو است / گردی است مانده بر رخم از رهگذار عمر 
شوخی مكن ای پير كه هر موی سپيدی  / شمشير زبانی است ز بهر ادب تو 
چند شعر دیگر در باب جوانی و پیری
خمیده پشت از آن دارند پیران جهاندیده / که اندر خاک می جویند ایام جوانی را  "نظامی"
پیری آن نیست که بر سر بزند موی سپید / هر جوانی که به سر عشق ندارد پیر است  "لا ادری"
پیری به رخ ما خط از آن رو کشیده است / تا خوانی از این خط که ز دنیا چه کشیدم  "امیری فیروز کوهی"
هر چند پير و خسته دل و ناتوان شدم / هرگه که ياد روی تو كردم جوان شدم  "حافظ"  
ای سرو كه اسباب جوانی همه ‌داری / با ما به جفـــــا پنجه مينــداز كه پيريم  "اوحدی مراغه‌ای"
هد جوانی گذشت در غم بود و نبود / نوبت پيری رسيد صد غم ديگر فزود  "شيخ بهايی"
سحرگه به راهی يكی پير ديدم / سوی خاك خم گشته از ناتوانی
بگفتم: چه گم كرده‌ای اندرين راه؟ / بگفتا: جوانی، جوانی، جوانی   "ملك‌الشعراء بهار"
گفتيم كه ما و او بهم پيــــر شويــــم / مـا پير شديم و او جوان است هنوز  "عبيد زاكانی"
ز دامنگيری پيری اگر آگاه می گشتم / به دست غم نمی‌دادم گريبان جوانی را  "مهری هراتی"
چو گم شد از دلت عشق هوسباز / همــــانــــا شام پيری گشته آغاز  "حسين مسرور"
بسا پيرا كه ديدم سرخوش و شاد  / جوان روی و جوان خوی و جوان يار  "حسين مسرور"
به پيری خاك بازی گاه طفلان می‌كنم برسر / كه شايد بشنوم زان خاك بوی خردسالی را  "راهب"
در پيری از هزار جوان زنده دل ‌تريم  / صد نوبهار رشك برد بر خزان ما  "نظيری نيشابوری"
هر چند پير و خسته‌ام عيش جوانی می‌كنم  / يك بار ديگر آشتی با زندگانی می‌كنم  "ابوالحسن ورزی"

Saturday, February 11, 2012

كسی از بستر گلها ی سرخ آواز می خواند

از بستر گلهای سرخ
كسی از بستر گلها ی سرخ آواز می خواند

كه گويی عاشقی از عشق ها يش باز می خواند

چه افتاده است ياران، خلوت گلخانه پر پر شد

مگر بشكسته بالی از پر و پرواز می خواند

غزل گل كرده از اندام خار و خس بيابان را

كسی از جلوه می گويد، كسی از ناز ميخواند

به آهنگی كه در خون می نشاند خاطر عاصی

محبت پيشه يی از آيه های راز می خواند

پیر من و مراد من درد من و دوای من

پیر من و مراد من درد من و دوای من
فاش بگفتم این سخن شمس من و خدای من

از تو بحق رسیده ام ای حق حقگزار من
شکرترا ستاده ام شمس من و خدای من
... ... ... ...
مات شوم زعشق تو زانکه شه دو عالمی
تا تو مرا نظر کنی شمس من و خدای من

محو شوم به پیش تو تا که اثر نماندم
شرط ادب چنین بود شمس من و خدای من

شهپر جبرئیل را طاقت آن کجا بود
کز تو نشان دهد مرا شمس من و خدای من

حاتم طی کجا که تا بوسه دهد رکاب را
وقت سخا و بخششست شمس منو خدای من

عیسی مرده زنده کرد دید فنای خویشتن
زنده جاودان تویی شمس من و خدای من

ابر بیا و آب زن مشرق و مغرب جهان
صور بدم که میرسد شمس من و خدای من

حور قصور را بگو رخت برون از بهشت
تخت بنه که میرسد شمس من و خدای من

کعبه من کنشت من دوزخ من بهشت من
مونس روزگار من شمس من و خدای من

برق اگر هزار سال چرخ زند بشرق وغرب
از تو نشان کی آورد شمس من و خدای من

مولانا